Angststoornis-paniekstoornis-agorafobie
Naar een psycholoog…Ik ben toch niet gek?
6 augustus 2015
relatietherapie sittard
Relatieproblemen door de komst van een baby
23 oktober 2015

Burn-out

Grenzen aangeven, dat is niet altijd makkelijk! Veel mensen vinden het dan ook erg moeilijk om ‘nee’ te zeggen. Ze zijn zo bezig met het ‘pleasen’ van anderen dat ze hun eigen wensen en doelen uit het oog verliezen en over hun eigen grenzen heen gaan. Dit kan verschillende vormen hebben. Denk hierbij aan overwerken, geen tijd nemen voor ontspanning en het overslaan van pauzes, altijd voor iedereen klaar staan. Nu klinkt dat allemaal niet heel ernstig, maar wanneer je dit structureel doet, kan het grote gevolgen hebben. Dit kan namelijk op den duur gaan leiden tot een burn-out.

Je hoort jezelf ‘ja’ zeggen terwijl je ‘nee’ denkt.

Iedereen kent het wel. Je hoort jezelf ‘ja’ zeggen terwijl je in je gedachte ‘nee’ denkt. Maar waarom vinden we het nu zo moeilijk om ‘nee’ te zeggen? Meestal liggen er bepaalde leefregels aan ten grondslag. Leefregels zijn bepaalde normen en waarden die iedereen ontwikkelt in de loop van zijn leven. Het gaat over wat hoort en wat niet hoort en over wat goed en fout is. Op zich zijn leefregels heel erg nuttig omdat ze een leidraad vormen in allerlei situaties. Echter wanneer bijvoorbeeld collega’s een beroep op je doen terwijl je je eigen werk nauwelijks aankunt en jij ‘ja’ zegt omdat je bang bent dat ze je anders niet aardig vinden, wordt de leefregel ‘aardig en behulpzaam zijn’ beperkend. Het is namelijk niet helpend en zou uiteindelijk bij structurele herhaling kunnen leiden tot een burn-out. Beprekende leefregels zijn als het ware dwingende instructies die je aan jezelf geeft over hoe je moet handelen in bepaalde situaties. Vaak waren die leefregels eerder heel handig, maar zijn ze nu beperkend. Bijvoorbeeld: Wanneer vroeger jouw mening altijd negatieve reacties als gevolg had zal je de leefregel: “mijn mening doet er niet toe” hebben ontwikkelt. Dit kan nu in privé sfeer en op de werkvloer ontzettend disfunctioneel zijn. Naast deze voorbeelden zijn er nog genoeg andere leefregels die je aardig kunnen beperken op de werkvloer:

Ik moet anderen altijd helpen.
Ik mag geen fouten maken.
Ik ben niet ziek, niet zeuren, gewoon negeren en doorgaan!
Ik moet het altijd iedereen naar de zin maken.
Het kan altijd beter, ik moet altijd mijn uiterste best doen!
Als ik ‘Nee’ zeg, dan… (vul zelf maar in wat je vreest: ..vindt zij mij niet meer aardig, stel ik mijn familie teleur, word mijn baas vast boos, wordt ik vast ontslagen.)
Ik houd mijn mening maar voor me, die ander zal het vast beter weten.
Iedereen maakt veel overuren, dus moet ik dat ook maar doen.
Als ik mijn standpunt uitleg, zal ik mensen kwetsen.

Je kunt je wel voorstellen dat dit soort gedachten het lastig maken om voor jezelf op te komen. Deze leefregels ‘sturen’ je als het ware in de richting van grensoverschrijdend gedrag. En, als je niet goed uitkijkt, in de richting van allerlei klachten.

Herkenbaar?

Dan is het goed om jouw leefregels eens kritisch onder de loep te nemen. Vraag je bijvoorbeeld eens af: Waarom MOET dat eigenlijk? Kan ik daar ook anders over denken? Speur je eigen leefregels eens op en houdt ze tegen het licht. Bedank wat het rampscenario zou kunnen zijn. Toets dit vervolgens op realiteit: Hoe weet je dat dit zal gebeuren? Overschat je de kans misschien niet? Hoe zou ik reageren als een collega nee tegen mij zou zeggen? Etc. In het begin zal je hier misschien wat hulp bij kunnen gebruiken, maar uiteindelijk leer je jezelf aan om gedachtes uit te pluizen en kritisch te zijn. Probeer het maar eens!

Voor jezelf opkomen, en dus grenzen stellen, kan echt een groot verschil maken. Je gaat je prettiger voelen als je je eigen behoeften centraler stelt. Laat je leven minder bepalen door de wensen en eisen van anderen om je heen en je merkt dat je jezelf meer kunt ontspannen. Want dat altijd klaar staan voor iedereen maakt je natuurlijk onmisbaar, maar kost vooral ook heel veel energie!